Trong sản xuất thực phẩm, đóng gói không chỉ là công đoạn bảo vệ sản phẩm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng bao bì và khả năng kiểm soát toàn bộ dây chuyền. Khi sản lượng tăng, việc sử dụng phương pháp đóng gói thủ công dễ phát sinh sai lệch về định lượng, tốc độ đóng gói và độ kín của bao bì.

Đó là lý do máy đóng gói thực phẩm ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong các nhà máy chế biến thực phẩm, đồ uống, gia vị, nông sản và thực phẩm chức năng. Tùy vào đặc tính nguyên liệu, doanh nghiệp có thể lựa chọn máy đóng gói dạng bột, dạng hạt, dạng lỏng, dạng túi nhỏ hoặc máy hút chân không để đáp ứng yêu cầu sản xuất thực tế.

Máy đóng gói thực phẩm là gì?

Máy đóng gói thực phẩm là thiết bị được sử dụng để định lượng, cấp liệu, tạo túi, chiết rót và hàn kín sản phẩm trong một quy trình được tự động hóa ở các mức độ khác nhau. Tùy thiết kế, máy có thể sử dụng túi có sẵn hoặc màng cuộn để tạo thành bao bì hoàn chỉnh.

Trong dây chuyền sản xuất, máy đóng gói bao bì thực phẩm thường được kết hợp với cân định lượng, phễu cấp liệu, hệ thống chiết rót, bộ điều khiển PLC, màn hình HMI và các cảm biến kiểm soát quá trình. Cấu hình cụ thể sẽ phụ thuộc vào dạng nguyên liệu, khối lượng mỗi gói, loại bao bì và năng suất mà doanh nghiệp yêu cầu.

So với đóng gói thủ công, máy đóng gói thực phẩm tự động giúp quá trình vận hành ổn định hơn, giảm sự phụ thuộc vào nhân công và tạo điều kiện kiểm soát tốt hơn về định lượng cũng như độ kín của bao bì. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào việc lựa chọn đúng thiết bị theo đặc tính của từng sản phẩm.

Các loại máy đóng gói thực phẩm phổ biến và ưu điểm nổi bật

Mỗi nhóm thực phẩm có đặc tính khác nhau về kích thước, độ ẩm, độ nhớt, khả năng chảy và trọng lượng. Vì vậy, không có một cấu hình máy đóng gói thực phẩm duy nhất phù hợp cho mọi sản phẩm.

Dưới đây là những nhóm máy phổ biến được lựa chọn dựa trên dạng nguyên liệu và quy cách đóng gói.

Máy đóng gói thực phẩm dạng bột

Thực phẩm dạng bột như bột sữa, bột ngũ cốc, bột nghệ, gia vị hoặc bột protein thường yêu cầu hệ thống cấp liệu và định lượng có khả năng kiểm soát tốt. Nếu nguyên liệu quá mịn hoặc dễ phát tán, máy đóng gói dạng bột cần được thiết kế phù hợp để hạn chế thất thoát trong quá trình chiết rót.

Một model tiêu biểu là máy đóng gói túi rời premade GD-100. Máy sử dụng cơ cấu đĩa xoay 10 trạm làm việc để xử lý các loại túi có sẵn như túi phẳng, túi đứng Doybag, túi Zipper tái đóng, túi đáy phẳng và túi có miệng rộng.

Điểm đáng chú ý là hệ thống cảm biến No Bag, No Fill, No Seal. Cơ chế này giúp máy chỉ thực hiện chiết rót và hàn kín khi túi được gắp và mở đúng vị trí, từ đó hạn chế tình trạng cấp liệu khi không có túi hoặc túi chưa được định hình đúng.

Tùy cấu hình GD-100E, GD-100F hoặc GD-100K, tốc độ đóng gói có thể đạt khoảng 45 đến 65 túi/phút. Máy sử dụng nguồn điện 380V, công suất khoảng 3,5 kW và khí nén 5 đến 7 kg/cm².

Với nguyên liệu bột siêu mịn cần kiểm soát định lượng tốt hơn, hệ thống có thể kết nối thêm bộ cấp liệu trục vít Auger W-B5. Cấu hình máy đóng gói thực phẩm này phù hợp với doanh nghiệp sản xuất bột ngũ cốc, bột sữa, gia vị, bột protein và một số sản phẩm dạng bột khác.

Máy đóng gói thực phẩm dạng hạt

Nhóm thực phẩm dạng hạt bao gồm cà phê, hạt điều, đậu phộng rang, đường, muối, kẹo viên và các loại ngũ cốc. Đặc điểm chung của nhóm nguyên liệu này là có khả năng chảy tự do nên thường phù hợp với máy đóng gói dạng đứng sử dụng cân định lượng phía trên.

Máy đóng gói thực phẩm dạng đứng ZL-180 là một cấu hình tiêu biểu cho nhóm sản phẩm này. Máy sử dụng cơ chế VFFS để kéo màng, định hình túi và tạo bao bì trực tiếp từ cuộn màng.

Nguyên liệu sau khi được định lượng sẽ rơi trực tiếp xuống túi phía dưới, giúp quy trình cấp liệu diễn ra theo phương thẳng đứng. Cấu hình này phù hợp với các sản phẩm dạng hạt có khả năng rơi tự do và giúp đơn giản hóa đường đi của nguyên liệu.

ZL-180 có tốc độ đóng gói khoảng 20 đến 100 túi/phút, tùy sản phẩm và điều kiện vận hành. Máy hỗ trợ nhiều dạng bao bì như túi gối, túi đục lỗ treo kệ và túi liên kết đục lỗ cắt lẻ, đồng thời có thể sử dụng các loại màng như PP, PE, PVC và OPP/CPP.

Động cơ Servo hỗ trợ kiểm soát quá trình kéo màng và hàn túi. Với sản phẩm dạng hạt có trọng lượng tương đối lớn, khả năng kiểm soát đường hàn là yếu tố cần được xem xét để hạn chế nguy cơ bung hoặc hở bao bì trong quá trình vận chuyển.

Máy đóng gói thực phẩm dạng lỏng

Đối với dầu ăn, nước tương, nước mắm, nước ép, sữa, mứt hoặc tương ớt, doanh nghiệp cần sử dụng thiết bị có hệ thống chiết rót phù hợp với độ nhớt của sản phẩm. Đây là nhóm nguyên liệu có yêu cầu khác biệt so với bột và hạt vì hiện tượng chảy tràn hoặc bám nguyên liệu tại khu vực hàn có thể ảnh hưởng đến độ kín của túi.

Máy đóng gói chất lỏng tự động ZL-400 được thiết kế cho nhóm sản phẩm lỏng và sệt với dải độ nhớt khác nhau. Máy sử dụng hệ thống điều khiển Servo để kiểm soát chu kỳ chiết rót và quá trình đóng gói.

ZL-400 có dung tích làm đầy từ khoảng 500 đến 5.000 g, phù hợp với các quy cách từ 0,5 kg đến 5 kg. Tốc độ đóng gói nằm trong khoảng 4 đến 20 túi/phút tùy loại sản phẩm và dung tích.

Máy sử dụng màng nhiều lớp NY/PE và tạo túi dạng gối từ cuộn màng. Cấu hình này có thể ứng dụng cho dầu ăn, nước tương, nước mắm, nước ép, sữa tươi, mứt, tương ớt và các loại nước sốt.

Khi lựa chọn máy đóng gói thực phẩm dạng lỏng, doanh nghiệp nên đánh giá đồng thời độ nhớt, nhiệt độ sản phẩm, dung tích mỗi túi, tốc độ yêu cầu và đặc tính của vật liệu bao bì. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chiết rót và chất lượng đường hàn.

Máy đóng gói thực phẩm mini và máy đóng gói màng bọc thực phẩm

Với các sản phẩm cần quy cách nhỏ như kẹo, viên nén thực phẩm chức năng, hạt giống, cá viên mini hoặc các sản phẩm định lượng nhỏ, doanh nghiệp có thể sử dụng máy đóng gói tự động dạng stick hoặc các cấu hình túi nhỏ.

Máy đóng gói dạng đứng SBK-CVP1000 là một model được thiết kế cho các quy cách túi nhỏ gọn. Máy sử dụng hệ thống Servo Film Siemens để kiểm soát quá trình kéo màng, kết hợp dưỡng túi Inox 304 và hệ thống niêm phong dọc, ngang.

Máy hỗ trợ túi gối nhỏ, túi 3 biên, túi 4 biên, túi đục lỗ và túi liên kết chuỗi. Tốc độ đóng gói khoảng 10 đến 80 túi/phút, kích thước túi có chiều rộng từ 50 đến 200 mm và chiều dài từ 60 đến 300 mm.

Trong thực tế, máy đóng gói thực phẩm mini không nhất thiết chỉ dành cho doanh nghiệp có quy mô nhỏ. Đây còn có thể là lựa chọn phù hợp cho các dây chuyền có nhiều SKU, sản phẩm cần đóng gói theo quy cách nhỏ hoặc doanh nghiệp muốn bố trí thiết bị trong khu vực sản xuất có diện tích hạn chế.

Đối với máy đóng gói màng bọc thực phẩm, doanh nghiệp cũng cần phân biệt rõ giữa máy tạo túi từ màng cuộn và thiết bị chuyên dùng cho màng bọc. Việc lựa chọn cần dựa trên loại sản phẩm, kích thước bao bì và yêu cầu sử dụng thực tế thay vì chỉ dựa vào tốc độ máy.

Máy hút chân không đóng gói thực phẩm

Máy hút chân không đóng gói thực phẩm được sử dụng khi doanh nghiệp cần giảm lượng không khí bên trong bao bì trước khi niêm phong. Phương pháp này thường được cân nhắc cho các sản phẩm cần hạn chế tiếp xúc với không khí hoặc yêu cầu quy cách bảo quản đặc thù.

Tùy sản phẩm, doanh nghiệp có thể kết hợp công đoạn hút chân không với các bước đóng gói khác. Tuy nhiên, không phải mọi loại thực phẩm đều bắt buộc phải hút chân không, vì vậy cần xác định rõ yêu cầu bảo quản và đặc tính sản phẩm trước khi đầu tư.

Khi lựa chọn máy đóng gói hút chân không, cần xem xét kích thước túi, vật liệu bao bì, năng suất, thời gian hút, yêu cầu độ kín và cách bố trí thiết bị trong dây chuyền. Việc đánh giá đúng từ đầu giúp tránh đầu tư thiết bị có công suất vượt quá nhu cầu thực tế.

Cách lựa chọn máy đóng gói thực phẩm phù hợp với từng doanh nghiệp

Lựa chọn máy đóng gói thực phẩm không nên chỉ dựa vào thông số tốc độ. Thiết bị cần phù hợp với sản phẩm, bao bì, quy trình sản xuất và khả năng mở rộng của doanh nghiệp.

Trước khi lựa chọn, doanh nghiệp nên xác định một số yếu tố quan trọng sau:

• Đặc tính sản phẩm: Xác định sản phẩm thuộc dạng bột, hạt, lỏng, sệt hay dạng miếng để lựa chọn cơ cấu cấp liệu và định lượng phù hợp.
• Khối lượng đóng gói: Xác định khối lượng hoặc thể tích của từng gói để lựa chọn bộ định lượng có phạm vi hoạt động phù hợp.
• Loại bao bì: Xem xét túi có sẵn, màng cuộn, túi gối, túi Doybag, túi Zipper, túi stick hoặc các quy cách đặc biệt.
• Năng suất: Tính toán sản lượng thực tế theo giờ hoặc theo ca thay vì chỉ lựa chọn tốc độ tối đa được công bố.
• Không gian lắp đặt: Kiểm tra kích thước máy, hướng cấp liệu, vị trí vận hành và khả năng kết nối với các thiết bị phía trước hoặc phía sau.
• Mức độ tự động hóa: Xác định nhu cầu kết nối cân định lượng, băng tải, máy in date, camera kiểm tra hoặc hệ thống quản lý dữ liệu.
• Khả năng mở rộng: Nếu doanh nghiệp có kế hoạch tăng sản lượng hoặc bổ sung SKU, nên lựa chọn cấu hình có khả năng tích hợp và nâng cấp phù hợp.

Đặc biệt, tốc độ trên thông số kỹ thuật không phải lúc nào cũng là tốc độ sản xuất thực tế. Năng suất còn phụ thuộc vào đặc tính sản phẩm, kích thước túi, định lượng, vật liệu màng, thời gian hàn và cách bố trí toàn bộ dây chuyền.

Xu hướng công nghệ máy đóng gói thực phẩm trong dây chuyền sản xuất hiện đại

Xu hướng hiện nay không chỉ tập trung vào việc tăng tốc độ của máy đóng gói thực phẩm mà còn hướng đến khả năng kết nối và kiểm soát toàn bộ quá trình sản xuất.

Các hệ thống mới thường được tích hợp PLC, HMI, Servo và cảm biến để kiểm soát nhiều công đoạn. Dữ liệu vận hành có thể được sử dụng để theo dõi tình trạng thiết bị, hỗ trợ phát hiện bất thường và giúp nhân sự vận hành điều chỉnh máy thuận tiện hơn.

Một xu hướng đáng chú ý khác là kết hợp đóng gói với hệ thống in mã và kiểm tra bằng camera. Sau khi sản phẩm được đóng gói, máy in có thể thực hiện in ngày sản xuất, hạn sử dụng, số lô hoặc mã truy xuất. Camera vision sau đó có thể kiểm tra sự hiện diện và chất lượng của mã in trước khi sản phẩm tiếp tục đi vào công đoạn sau.

Cách tiếp cận này giúp hình thành quy trình khép kín hơn, từ đóng gói đến mã hóa và kiểm tra chất lượng. Đây cũng là nền tảng quan trọng khi doanh nghiệp từng bước xây dựng dây chuyền tự động hóa và hướng đến mô hình nhà máy thông minh.

Vì sao nhiều doanh nghiệp lựa chọn giải pháp đóng gói thực phẩm của CVM Group?

Đầu tư máy đóng gói thực phẩm hiệu quả không chỉ nằm ở việc lựa chọn một thiết bị có tốc độ cao. Doanh nghiệp cần một cấu hình phù hợp với sản phẩm và có khả năng kết nối với các công đoạn khác trong dây chuyền đóng gói thực phẩm.

CVM Group định hướng cung cấp giải pháp máy móc và tự động hóa dựa trên nhu cầu sản xuất thực tế. Tùy từng sản phẩm, doanh nghiệp có thể được tư vấn cấu hình đóng gói dạng bột, dạng hạt, dạng lỏng, dạng túi nhỏ hoặc các phương án đóng gói chuyên biệt.

Bên cạnh thiết bị đóng gói, CVM Group còn có thể tích hợp các công đoạn liên quan như in date, mã hóa sản phẩm, kiểm tra bằng camera vision và kết nối dây chuyền. Hệ thống Machine Vision F430 – F Series có khả năng đọc Barcode, QR Code và DataMatrix, đồng thời hỗ trợ kiểm tra ngoại quan, OCR/OCV và một số chức năng đo lường.

Việc kết hợp các công đoạn này giúp doanh nghiệp hạn chế tình trạng mỗi thiết bị hoạt động độc lập, đồng thời tạo điều kiện kiểm soát tốt hơn quá trình đóng gói và kiểm tra sản phẩm. Hệ thống machine vision cũng có thể hỗ trợ các ứng dụng kiểm tra mã, ngoại quan và dữ liệu trên bao bì trong dây chuyền thực phẩm.

Nếu doanh nghiệp đang cần lựa chọn máy đóng gói bao bì thực phẩm, trước tiên nên xác định rõ loại sản phẩm, quy cách bao bì, định lượng, năng suất và mức độ tự động hóa mong muốn. Từ những thông tin này, CVM Group có thể cùng doanh nghiệp xây dựng phương án thiết bị phù hợp hơn với điều kiện sản xuất thực tế.

Kết luận

Máy đóng gói thực phẩm là một trong những thiết bị quan trọng trong dây chuyền chế biến và đóng gói hiện đại. Tùy đặc tính nguyên liệu, doanh nghiệp có thể lựa chọn máy đóng gói dạng bột, dạng hạt, dạng lỏng, dạng túi nhỏ hoặc hệ thống hút chân không để đáp ứng yêu cầu về năng suất và quy cách bao bì.

Quan trọng nhất là lựa chọn thiết bị dựa trên sản phẩm và quy trình thực tế thay vì chỉ quan tâm đến tốc độ tối đa. Một hệ thống phù hợp cần đảm bảo khả năng định lượng, đóng gói, hàn kín, vận hành ổn định và có thể kết nối với các công đoạn in mã, kiểm tra chất lượng khi cần.

Với định hướng tích hợp máy đóng gói thực phẩm cùng các giải pháp tự động hóa, in mã và kiểm tra sản phẩm, CVM Group có thể đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình xây dựng dây chuyền sản xuất thực phẩm hiệu quả và phù hợp với định hướng tự động hóa lâu dài.