Lựa chọn máy đóng gói phù hợp không đơn thuần là tìm một thiết bị có tốc độ cao hoặc mức giá đầu tư thấp. Với doanh nghiệp sản xuất, quyết định này cần dựa trên đặc tính sản phẩm, kiểu bao bì, năng suất mục tiêu, điều kiện nhà xưởng, mức độ tự động hóa và khả năng mở rộng dây chuyền trong tương lai.

Một máy đóng gói phù hợp phải xử lý ổn định sản phẩm mà không làm biến dạng, đồng thời tạo ra bao bì đúng kích thước và đáp ứng yêu cầu sản xuất. Vì vậy, lựa chọn máy đóng gói phù hợp ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế chi phí phát sinh, giảm hao hụt và tránh phải thay thế thiết bị khi quy mô sản xuất tăng lên.

Những tiêu chí cần xác định trước khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp

Trước khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp, doanh nghiệp nên chuẩn hóa các thông số của sản phẩm, bao bì và nhà xưởng. Đây là bước quan trọng vì cùng một loại máy nhưng khi thay đổi kích thước sản phẩm, vật liệu bao bì hoặc sản lượng mục tiêu, phương án thiết bị có thể hoàn toàn khác nhau.

Các tiêu chí cần xác định gồm:

• Đặc tính vật lý của sản phẩm: Sản phẩm thuộc dạng hạt rời, bột, khối rắn cố định, thực phẩm đông lạnh, chất lỏng hay chất lỏng sệt.
• Kích thước sản phẩm và bao bì: Cần đo chính xác chiều dài (L), chiều rộng (W) và chiều cao (H) của sản phẩm hoặc gói thành phẩm.
• Kiểu dáng bao bì: Xác định doanh nghiệp cần túi gối, túi 3 biên, 4 biên, túi liên kết, túi đứng hay túi có lỗ treo.
• Nguồn bao bì: Doanh nghiệp có thể sử dụng cuộn màng để máy tự tạo túi hoặc sử dụng túi làm sẵn như túi đứng, túi zip.
• Chất liệu màng: Một số vật liệu phổ biến gồm OPP, PE, PVC, PS và màng nhôm ghép.
• Năng suất: Xác định sản lượng cần đạt theo túi hoặc gói mỗi phút.
• Không gian nhà xưởng: Cần kiểm tra chiều dài, chiều rộng, chiều cao và tải trọng của máy. Máy đứng có thiết kế nhỏ gọn, trong khi máy ngang và máy xoay cần không gian lắp đặt lớn hơn.
• Hạ tầng kỹ thuật: Kiểm tra nguồn điện 220V hoặc 380V, đồng thời xác định hệ thống khí nén có đáp ứng yêu cầu của thiết bị hay không.
• Khả năng tích hợp: Xem xét khả năng kết nối với máy móc khác.

Việc xác định đầy đủ các tiêu chí này giúp doanh nghiệp thu hẹp phạm vi lựa chọn và tránh tình trạng mua máy theo công suất quảng cáo nhưng không phù hợp với sản phẩm thực tế.

Cách lựa chọn máy đóng gói phù hợp theo từng nhóm sản phẩm

Đặc tính sản phẩm là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến cơ chế vận hành của máy. Khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp, doanh nghiệp nên bắt đầu từ câu hỏi sản phẩm có thể rơi tự do hay cần được vận chuyển ổn định trên băng tải, sau đó mới xác định dòng máy.

Nhóm sản phẩm dạng khối, có hình dáng cố định

Nhóm này gồm bánh bao tươi, bánh mì, bánh mochi, bánh trung thu, bánh pía, mì ăn liền, phở khô và miến khô. Đây là các sản phẩm cần được đưa vào bao bì theo phương ngang để hạn chế tác động cơ học trong quá trình đóng gói.

Dòng máy phù hợp là máy đóng gói ngang tự động. Sản phẩm được vận chuyển trên băng tải, đi qua khu vực tạo túi từ cuộn film, sau đó được bọc màng và hàn cắt liên tục.

Cách lựa chọn máy đóng gói phù hợp này đặc biệt quan trọng với sản phẩm mềm hoặc dễ gãy. Cơ chế vận chuyển ngang giúp hạn chế rơi tự do, từ đó giảm nguy cơ dập bánh, xẹp sản phẩm hoặc làm gãy vắt mì.

Các dòng máy được cung cấp còn có hệ thống điều khiển Servo đa trục, công nghệ shaftless và cảm biến eyemark có độ chính xác đến 0,1 mm. Hai tính năng Packless và Cutless được thiết kế để hạn chế tình trạng tạo túi khi thiếu sản phẩm hoặc dao cắt chạm vào sản phẩm khi vị trí bị lệch.

Xem thêm: Máy đóng gói bánh trung thu

Nhóm sản phẩm dạng hạt rời, kẹo viên và snack

Nhóm sản phẩm này gồm kẹo cứng, kẹo dẻo, kẹo dừa, kẹo lạc, snack, bim bim, khoai tây chiên, hạt điều, lạc, đậu và hạt giống. Với các nguyên liệu nhỏ, rời và có thể cấp liệu từ phía trên, máy đóng gói đứng là phương án phù hợp hơn.

Dòng máy phù hợp là máy đóng gói dạng đứng tự động. Máy tận dụng trọng lực để đưa nguyên liệu từ phễu xuống khu vực tạo túi, giúp xử lý các sản phẩm khó chạy theo từng đơn chiếc trên băng tải ngang.

Thiết kế đứng cũng giúp tiết kiệm diện tích sàn. Hệ thống kéo màng Servo Siemens kết hợp dưỡng túi inox 304, trong khi cơ chế hàn dọc bằng ma sát đai kép và hàn ngang bằng nhiệt giúp tạo đường niêm phong ổn định.

Khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp cho nhóm này, doanh nghiệp cũng nên tính đến khả năng kết nối với cân điện tử nhiều đầu. Việc kết hợp thiết bị định lượng với máy đóng gói giúp kiểm soát lượng nguyên liệu trước khi tạo túi và hạn chế hao hụt.

Nhóm nông sản sấy khô cao cấp và kẹo mềm sử dụng túi có sẵn

Mít sấy, chuối sấy, xoài sấy, hạt dẻ, ngũ cốc mix, thạch và kẹo mềm có thể phù hợp với máy đóng gói nông sản dạng xoay SBK-FRP-1000 khi doanh nghiệp sử dụng túi làm sẵn. Thiết bị vận hành theo cơ chế xoay 8 trạm, thực hiện các công đoạn gắp túi, mở túi, nạp sản phẩm và hàn kín.

Phương án này phù hợp với doanh nghiệp chú trọng hình thức bao bì như túi đứng hoặc túi zip. So với việc tạo túi trực tiếp từ cuộn film, túi làm sẵn có chi phí cao hơn nhưng có thể mang lại hình thức bao bì theo thiết kế thương hiệu.

Công nghệ No Bag – No Fill – No Seal được sử dụng để chỉ thực hiện cấp liệu và hàn khi túi đã được đưa vào đúng vị trí. Đây là yếu tố cần cân nhắc khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp cho các sản phẩm có giá trị cao và yêu cầu hạn chế hao hụt.

Nhóm thực phẩm đông lạnh, thủy hải sản cần cấp đông bảo quản lâu dài

Cá viên, bò viên, tôm viên, thịt viên, chả cá và các loại thực phẩm chế biến đông lạnh có yêu cầu đặc thù về bao bì và bảo quản. Với nhóm sản phẩm này, phương án được cung cấp gồm máy đóng gói cá viên dạng xoay SBK-GRP-2000 hoặc dòng hút chân không dạng xoay SBK-VGRP-1000.

SBK-VGRP-1000 được thiết kế với hệ thống hút chân không, có tới 10 buồng hút chân không theo dữ liệu kỹ thuật được cung cấp. Mức chân không được nêu ở mức tối đa 2 mbar, nhằm giảm lượng không khí còn lại trong bao bì trước khi hàn kín.

Thiết bị sử dụng inox 304 và có cơ cấu chống thấm nước để phù hợp với môi trường chế biến thực phẩm. Khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp cho thực phẩm đông lạnh, doanh nghiệp nên đánh giá đồng thời yêu cầu hút chân không, khả năng vệ sinh và điều kiện vận hành thực tế.

Nhóm sản phẩm dạng bột

Bột ngũ cốc, bột dinh dưỡng, bột hóa chất gia dụng và bột dược phẩm có đặc điểm dễ phát sinh bụi trong quá trình cấp liệu. Nếu bụi bám vào khu vực hàn, chất lượng đường niêm phong có thể bị ảnh hưởng.

Doanh nghiệp nên ưu tiên phương án có khả năng kết nối với hệ thống hút bụi và đầu chiết bột chuyên dụng. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng khi lựa chọn máy đóng gói bột phù hợp cho dây chuyền có yêu cầu cao về vệ sinh và độ kín của bao bì.

Nhóm sản phẩm dạng lỏng

Các loại dịch lỏng sệt, nước sốt và thực phẩm muối chua có nước sốt cần cơ cấu cấp liệu chuyên dụng để hạn chế rò rỉ và bám nguyên liệu vào khu vực hàn.

Cách lựa chọn máy đóng gói phù hợp theo năng suất và ngân sách đầu tư

Sau khi xác định được cơ chế đóng gói theo sản phẩm, doanh nghiệp cần cân đối giữa sản lượng, mức độ tự động hóa và tổng chi phí sở hữu. Một phương án lựa chọn máy đóng gói phù hợp không nhất thiết là máy có tốc độ cao nhất, mà là thiết bị có công suất đáp ứng nhu cầu hiện tại và còn dư địa cho kế hoạch phát triển.

Chọn công suất theo quy mô sản xuất

Quy mô sản xuất quyết định đáng kể đến tốc độ máy cần đầu tư. Với cơ sở vừa và nhỏ, hộ kinh doanh hoặc cơ sở bánh handmade, máy đứng hoặc máy mini, bán tự động có thể đáp ứng nhu cầu với tốc độ khoảng 10–80 túi/phút.

Các máy đóng gói đứng phù hợp với yêu cầu linh hoạt, thay đổi sản phẩm và không gian lắp đặt hạn chế.

Chọn mức độ tự động hóa phù hợp

Tự động hóa cần được đánh giá theo toàn bộ quy trình, không chỉ riêng công đoạn tạo túi. Một hệ thống hoàn chỉnh có thể bao gồm kéo màng, tạo túi, cấp sản phẩm, hàn, cắt và kiểm soát chiều dài túi.

Khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp, doanh nghiệp nên xem xét các tính năng giảm lỗi và khả năng kết nối thiết bị ngoại vi.

Với dây chuyền đóng gói yêu cầu vận hành liên tục, cơ cấu nối màng tự động cũng có thể giúp thay cuộn film mà không cần dừng toàn bộ hoạt động. Ngoài ra, máy có thể được thiết kế để kết nối với cân định lượng, máy in date, máy dán nhãn, máy dò kim loại, máy kiểm tra trọng lượng, robot delta, robot xếp thùng và hệ thống dán thùng carton.

Dự toán ngân sách đầu tư hiệu quả

Giá mua ban đầu chỉ là một phần của bài toán đầu tư. Doanh nghiệp nên tính tổng chi phí sở hữu, bao gồm bao bì, nhân công, điện năng, bảo trì và chi phí cải tạo hạ tầng.

Với cuộn màng film như PP, PE, PVC hoặc OPP, máy đứng và máy ngang có thể tự tạo túi từ cuộn, giúp giảm chi phí bao bì so với túi làm sẵn. Ngược lại, túi đứng hoặc túi zip làm sẵn có chi phí cao hơn nhưng phù hợp với sản phẩm cần hình thức bao bì cao cấp.

Về nhân công, dữ liệu cung cấp cho thấy máy đóng gói tự động có thể giúp doanh nghiệp giảm trực tiếp khoảng 3–5 lao động thủ công trong công đoạn đóng gói. Đây là một yếu tố cần đưa vào bài toán hoàn vốn khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp.

Mức tiêu thụ điện cũng cần được tính trước. Các dòng máy đứng có công suất khoảng 3 kW; máy xoay thường khoảng 3,22–3,42 kW; máy ngang khoảng 3,8–6,6 kW; riêng SBK-VGRP-1000 có công suất lên đến 18,52 kW do bao gồm cả bơm chân không.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần tính chi phí bảo trì và hạ tầng. Thiết kế shaftless có thể giúp giảm rung và mài mòn các khớp nối cơ khí, trong khi máy đứng khoảng 250 kg dễ bố trí hơn so với máy ngang dài hơn 4,3 m hoặc máy xoay có trọng lượng từ khoảng 1,45 đến 3,1 tấn.

Những sai lầm thường gặp khi lựa chọn máy đóng gói

Sai lầm phổ biến nhất là chọn máy theo giá hoặc tốc độ mà chưa đánh giá sản phẩm. Khi lựa chọn máy đóng gói phù hợp, doanh nghiệp cần nhìn toàn bộ mối quan hệ giữa sản phẩm, bao bì, máy, nhà xưởng và dây chuyền phía sau.

Một số sai lầm cần tránh gồm:

• Chọn sai cơ chế máy: Dùng máy đứng cho sản phẩm mềm, dễ dập hoặc dạng khối có thể làm sản phẩm biến dạng, trong khi nhóm này phù hợp hơn với máy ngang.
• Không xác định chính xác kích thước bao bì: Sai lệch về L, W, H hoặc khổ màng có thể khiến sản phẩm không được bao phủ đúng, gây kẹt hoặc cắt lệch.
• Không tính diện tích và tải trọng nhà xưởng: Máy ngang dài hơn 4,3–4,4 m và máy xoay nặng từ hàng tấn cần được tính toán trước vị trí lắp đặt.
• Bỏ qua nguồn điện và khí nén: Chẳng hạn, CVP1000 cần khí nén 0,8 ps/0,3 m³/phút, trong khi FRP-1000 yêu cầu từ 0,5 m³/phút.
• Mua máy không có khả năng mở rộng: Một thiết bị không hỗ trợ kết nối cân, máy in date, máy dán nhãn hoặc robot có thể trở thành điểm nghẽn khi doanh nghiệp nâng cấp dây chuyền.

Đặc biệt, không nên chỉ so sánh giá mua giữa các model. Một máy có giá ban đầu thấp nhưng tiêu hao nhiều nhân công, khó bảo trì hoặc không thể tích hợp với dây chuyền sau này có thể tạo ra tổng chi phí cao hơn trong suốt vòng đời sử dụng.

Kết luận

Lựa chọn máy đóng gói phù hợp cần bắt đầu từ sản phẩm, sau đó mới đến năng suất, bao bì, mức độ tự động hóa, ngân sách và điều kiện nhà xưởng. Máy đứng phù hợp với nhiều sản phẩm rời; máy ngang phù hợp với sản phẩm dạng khối cần vận chuyển ổn định; trong khi máy xoay phát huy lợi thế với túi làm sẵn, sản phẩm dạng lỏng, thực phẩm cấp đông hoặc những ứng dụng cần hút chân không.

Một quyết định đầu tư tốt cũng cần xem xét tổng chi phí sở hữu thay vì chỉ nhìn vào giá máy. Khả năng tích hợp cân định lượng, in date, kiểm tra sản phẩm, dán nhãn, robot và các thiết bị cuối dây chuyền sẽ giúp doanh nghiệp có thêm dư địa nâng cấp khi sản lượng tăng.

Nếu doanh nghiệp chưa xác định được lựa chọn máy đóng gói phù hợp với sản phẩm và năng suất thực tế, có thể chuẩn bị trước thông tin về sản phẩm, kích thước gói, loại bao bì, sản lượng mục tiêu, điều kiện điện – khí nén và mặt bằng nhà xưởng. Đội ngũ chuyên gia của CVM Group có thể dựa trên các thông số này để tư vấn phương án thiết bị, khảo sát nhu cầu dây chuyền và xây dựng cấu hình phù hợp trước khi doanh nghiệp yêu cầu báo giá.